Dao gạt mực máy in flexo – chi tiết nhỏ quyết định độ ổn định màu in
1. Giới thiệu
Trong máy in flexo thùng carton, lượng mực truyền lên bản in do trục anilox quyết định, còn dao gạt mực là chi tiết bảo đảm trục anilox chỉ mang đúng lượng mực nằm trong các ô (cell). Dao mòn, lắp sai góc hoặc chọn sai vật liệu sẽ làm màu in đậm nhạt không đều, bẩn nền, hao mực và làm trục anilox nhanh xuống cấp.
Bài viết giới thiệu chức năng của dao gạt mực, các loại dao phổ biến và những yếu tố cần xem xét khi chọn dao cho máy in flexo bao bì carton.
2. Dao gạt mực là gì
Dao gạt mực (doctor blade) là một lá dao mỏng bằng thép hoặc nhựa kỹ thuật, tì lên bề mặt trục anilox đang quay để gạt phần mực thừa trên bề mặt trục, chỉ để lại mực trong các ô. Nhờ đó lượng mực truyền sang bản in đúng bằng thể tích ô anilox và lặp lại ổn định qua từng vòng quay.
Dao được kẹp trong giá dao hoặc trong buồng mực kín (chamber). Ở hệ buồng mực kín thường có hai dao: dao gạt (metering blade) làm nhiệm vụ định lượng và dao chặn (containment blade) giữ kín buồng mực, cùng với hai gối chặn mực ở hai đầu.
3. Vai trò trong hệ thống cấp mực
Chất lượng gạt mực ảnh hưởng trực tiếp đến sản phẩm in và chi phí vận hành:
- Độ ổn định màu: gạt sạch và đều giúp mật độ màu giữ ổn định suốt đơn hàng và giữa các lần in lại.
- Độ sắc nét: mực thừa trên bề mặt anilox gây bẩn nền, bít tram, chữ nhỏ và mã vạch kém sắc nét.
- Tiêu hao mực: lớp mực được kiểm soát giúp giảm hao mực và giảm thời gian chỉnh màu khi lên đơn hàng.
- Tuổi thọ trục anilox: dao phù hợp, áp lực vừa đủ giúp hạn chế mài mòn và xước bề mặt gốm của trục.
So với hệ lô cao su định lượng, hệ dao gạt cho lớp mực ổn định hơn khi thay đổi tốc độ máy và phù hợp với trục anilox mật độ tram cao dùng cho in hình ảnh, in tram.
4. Các loại dao gạt mực
4.1. Theo vật liệu
- Dao thép carbon: gạt sạch, mép dao mảnh, giá hợp lý; phù hợp in chi tiết nhỏ. Cần lưu ý chống gỉ khi dùng mực gốc nước.
- Dao thép không gỉ: chống ăn mòn tốt hơn với mực gốc nước và dung dịch vệ sinh.
- Dao thép phủ bề mặt: lớp phủ giúp giảm ma sát và kéo dài tuổi thọ, dùng cho đơn hàng dài hoặc mực có tính mài mòn cao.
- Dao nhựa kỹ thuật, composite: an toàn khi thao tác, ít gây xước trục anilox, tuổi thọ cao với mực gốc nước; được dùng phổ biến trên máy in flexo carton, đặc biệt ở vị trí dao chặn.
4.2. Theo biên dạng mép dao
- Mép thẳng: đơn giản, dùng cho yêu cầu in thông thường và vị trí dao chặn.
- Mép vát: điểm tiếp xúc nhỏ, gạt sạch hơn khi dao còn mới.
- Mép bậc (lamella): phần mép mỏng có chiều dày không đổi nên vùng tiếp xúc ổn định trong suốt quá trình mòn; phù hợp in tram, in chi tiết.
- Mép bo tròn: rút ngắn thời gian rà dao, giảm nguy cơ xước trục khi mới lắp.
5. Yếu tố cần xem xét khi chọn dao
| Yếu tố | Cần xem xét |
|---|---|
| Loại mực | Mực gốc nước, UV hay dung môi; độ pH và tính mài mòn của mực quyết định vật liệu dao. |
| Trục anilox | Mật độ tram và thể tích ô; tram càng mịn càng cần mép dao mảnh và gạt sạch. |
| Yêu cầu in | In mảng nền, in chữ hay in tram hình ảnh; mức độ chấp nhận sai lệch màu. |
| Tốc độ và chiều dài đơn hàng | Đơn hàng dài, tốc độ cao cần dao có tuổi thọ lớn để không phải dừng máy thay dao giữa chừng. |
| Kết cấu giá dao | Kích thước dao (bề rộng, độ dày), kiểu kẹp và góc dao theo thiết kế của từng hãng máy. |
| An toàn và bảo trì | Dao thép mòn rất sắc, cần quy trình tháo lắp an toàn; dao nhựa dễ thao tác hơn. |
Dấu hiệu cần kiểm tra hoặc thay dao
- Màu in đậm dần hoặc không đều theo chiều ngang khổ in.
- Xuất hiện vệt sọc theo chiều chạy giấy.
- Rò mực ở hai đầu buồng mực, hao mực bất thường.
- Phải tăng áp lực dao mới gạt sạch – dấu hiệu dao đã mòn hoặc lắp sai góc.
6. Xu hướng công nghệ
- Dao nhựa kỹ thuật thế hệ mới có mép gạt mảnh, tiếp cận chất lượng gạt của dao thép nhưng an toàn hơn và ít làm mòn trục.
- Dao thép phủ gốm, phủ polymer cho đơn hàng dài và mực mài mòn.
- Hệ buồng mực kín thay cho hệ lô cao su trên các dòng máy in flexo carton in chất lượng cao.
- Kẹp dao nhanh giúp thay dao không cần dụng cụ, rút ngắn thời gian dừng máy.
- Quản lý đồng bộ dao – trục anilox – mực để giữ màu in ổn định giữa các đơn hàng.
7. Giải pháp từ PTS
PTS cung cấp dao gạt mực và hệ thống gạt mực cho máy in flexo bao bì carton:
- Dao gạt mực thép – cho yêu cầu gạt sạch, in chi tiết.
- Dao gạt mực nhựa và dao gạt mực Flexoconcepts – an toàn, bền với mực gốc nước.
- Hệ thống dao gạt mực – lắp mới hoặc nâng cấp cho máy in đang sử dụng.
PTS tư vấn chọn loại dao theo mực, trục anilox và yêu cầu in thực tế, hướng dẫn lắp và căn chỉnh dao. Thiết bị liên quan: lô lấy mực (anilox), bơm mực, máy in flexo.
8. Kết luận
Dao gạt mực là vật tư tiêu hao có giá trị nhỏ nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến màu in, lượng mực và tuổi thọ trục anilox. Chọn đúng vật liệu, biên dạng mép và thay dao đúng lúc giúp máy in chạy ổn định và giảm phế phẩm.
Cần tư vấn chọn dao gạt mực? Gửi cho PTS các thông tin sau:
- Hãng và model máy in, kiểu giá dao hoặc buồng mực
- Kích thước dao đang dùng (dài × rộng × dày) và vật liệu
- Loại mực, mật độ tram trục anilox
- Vấn đề đang gặp: sọc, lệch màu, rò mực, dao nhanh mòn
