Máy bó carton (máy buộc dây PE) – chọn máy bó tự động hay bó thủ công
1. Giới thiệu
Bó là công đoạn cuối cùng của nhà máy thùng carton: thùng hoặc tấm sau khi in, ghim, dán được gom thành bó theo số lượng, buộc dây PE rồi xếp pallet, nhập kho và giao hàng. Công đoạn này không tạo ra giá trị cho sản phẩm, nhưng nếu bó không kịp, hàng sẽ ùn lại sau máy ghim, máy dán và kéo năng suất của cả xưởng xuống.
Hiện nay các nhà máy bao bì dùng hai hình thức chính: bó thủ công (công nhân đưa bó vào máy, máy tự quấn và thắt nút) và bó tự động (máy bó đặt trên dây chuyền, nhận hàng trực tiếp từ băng tải). Bài viết giúp so sánh hai hình thức và xác định phương án phù hợp với quy mô sản xuất.
2. Máy bó là gì
Máy bó (máy buộc dây) dùng dây PE quấn quanh bó thùng hoặc tấm carton, siết, thắt nút và cắt dây. Bó sau khi buộc giữ đúng số lượng, không xô lệch khi bốc xếp và dễ kiểm đếm khi giao hàng.
Chu trình buộc của cả hai loại máy gồm: đưa bó vào vị trí → cấp dây và quấn quanh bó → siết dây → thắt nút → cắt dây → đưa bó ra. Khác biệt nằm ở cách đưa bó vào – ra và các chức năng phụ trợ:
- Máy bó thủ công: công nhân đặt bó vào máy và lấy bó ra; máy thực hiện quấn – siết – thắt nút – cắt.
- Máy bó tự động: bó được băng tải đưa vào, máy tự định vị, buộc và đẩy bó ra băng tải; điều khiển PLC, cài đặt quy cách trên màn hình.
Ngoài buộc dây PE, nhà máy còn dùng máy đai thùng (đai bằng dây đai PP) cho thùng hoặc kiện cần đai riêng lẻ trước khi xuất hàng.
3. Vai trò trong dây chuyền
Máy bó đặt sau các máy tạo thành phẩm: máy gấp dán thùng, máy đóng ghim, máy in chạp, máy bế. Năng suất bó phải theo kịp tổng sản lượng của các máy phía trước. Khi máy ghim, máy dán được nâng cấp lên tự động mà khâu bó vẫn làm tay, cuối dây chuyền thường trở thành điểm nghẽn: hàng chờ bó tích tụ, cần thêm người và dễ sai số lượng bó.
4. Các hình thức máy bó
4.1. Máy bó thủ công
- Máy gọn, có thể di chuyển đến bất kỳ vị trí nào cần bó: cạnh máy ghim, máy dán, máy in, trong kho thành phẩm.
- Công nhân đưa bó vào và lấy bó ra, nên năng suất phụ thuộc người thao tác và thấp hơn máy tự động.
- Không có các chức năng phụ như banh mở rộng dây, di chuyển mối nối, tự động đếm bó.
- Chi phí đầu tư thấp, lắp đặt đơn giản, không cần băng tải kết nối.
4.2. Máy bó tự động
- Tốc độ cao, phù hợp với dây chuyền công suất lớn, chạy liên tục.
- Một máy bó tự động có thể đáp ứng sản lượng của 2–3 máy ghim hoặc máy dán tự động khi bố trí băng tải gom hàng.
- Có thể tích hợp thêm chức năng: banh mở rộng dây, di chuyển mối nối, tự động đếm số bó.
- Điều khiển PLC, màn hình cảm ứng; đổi quy cách bó nhanh khi chuyển đơn hàng.
- Đặt cố định trên dây chuyền, cần mặt bằng cho băng tải vào – ra.
4.3. So sánh
| Tiêu chí | Máy bó thủ công | Máy bó tự động |
|---|---|---|
| Cách đưa bó vào – ra | Công nhân đặt bó vào và lấy ra | Băng tải đưa vào, máy tự đẩy bó ra |
| Năng suất | Thấp, phụ thuộc thao tác của công nhân | Cao, ổn định; đáp ứng 2–3 máy ghim/dán tự động |
| Vị trí lắp đặt | Linh hoạt, di chuyển đến bất kỳ điểm nào | Cố định cuối dây chuyền, kết nối băng tải |
| Chức năng phụ trợ | Không có | Banh mở rộng dây, di chuyển mối nối, tự động đếm bó (tùy chọn) |
| Nhân công | Cần người thao tác thường xuyên tại máy | Chủ yếu giám sát, nạp cuộn dây |
| Chi phí đầu tư | Thấp | Cao hơn, gồm máy và băng tải kết nối |
| Phù hợp | Sản lượng vừa và nhỏ, máy lẻ, hàng mẫu, bó lại trong kho | Dây chuyền công suất lớn, máy ghim/dán tự động chạy nhiều ca |
5. Yếu tố cần xem xét khi chọn máy bó
| Yếu tố | Cần xem xét |
|---|---|
| Sản lượng cần bó | Tổng số bó mỗi ca từ các máy ghim, dán, in phía trước. Nếu một máy bó phải phục vụ nhiều máy, cần tính theo tổng sản lượng lúc các máy chạy đồng thời. |
| Mức độ tự động của máy phía trước | Máy ghim/dán tự động ra hàng liên tục phù hợp với máy bó tự động; máy bán tự động, ra hàng theo đợt thì máy bó thủ công thường đủ đáp ứng. |
| Quy cách bó | Khổ rộng, chiều cao và chiều dài bó lớn nhất – nhỏ nhất; số vòng dây trên mỗi bó; loại hàng (thùng thành phẩm hay tấm). |
| Yêu cầu của khách hàng | Vị trí mối nối trên bó, số lượng mỗi bó, yêu cầu đếm và ghi nhận số bó khi giao hàng. |
| Bố trí mặt bằng | Khoảng cách giữa các máy cần gom hàng, không gian cho băng tải gom và khu xếp pallet; hoặc nhu cầu di chuyển máy giữa nhiều vị trí. |
| Nhân công | Số người hiện đang làm khâu bó, chi phí và tính ổn định của lao động. |
| Vật tư và dịch vụ | Loại dây PE sử dụng, nguồn cung dây; phụ tùng thay thế cho cụm thắt nút và cắt dây; hỗ trợ kỹ thuật tại chỗ. |
Nhiều nhà máy dùng phương án kết hợp: máy bó tự động cho dây chuyền chính và một hoặc vài máy bó thủ công cho máy lẻ, hàng mẫu, đơn hàng nhỏ và bó lại hàng trong kho.
6. Xu hướng công nghệ
- Gom hàng từ nhiều máy về một điểm bó: băng tải gom kết nối 2–3 máy ghim/dán tự động với một máy bó, giảm nhân công cuối dây chuyền.
- Kết nối với bộ đếm – xếp bó của máy dán: bó ra khỏi máy dán đã đủ số lượng, máy bó nhận và buộc ngay.
- Tự động đếm số bó: ghi nhận sản lượng theo đơn hàng, hỗ trợ đối chiếu khi giao hàng.
- Điều chỉnh vị trí mối nối và số vòng dây theo yêu cầu từng khách hàng ngay trên màn hình điều khiển.
- Liên kết với xếp pallet tự động để hoàn thiện tự động hóa cuối dây chuyền.
7. Giải pháp từ PTS
PTS cung cấp cả hai hình thức máy bó và tư vấn bố trí theo mặt bằng thực tế của nhà máy:
- Máy bó tự động JINSHUN – dùng cho dây chuyền công suất lớn, tích hợp chức năng phụ trợ theo yêu cầu.
- Máy bó thủ công CHANG YONG – gọn, di chuyển linh hoạt, chi phí đầu tư thấp.
- Máy đai thùng tự động – đai thùng, kiện bằng dây đai PP.
Dịch vụ đi kèm: khảo sát sản lượng và mặt bằng, đề xuất phương án bố trí băng tải gom, lắp đặt, chạy thử, đào tạo vận hành và cung cấp phụ tùng. Xem thêm: máy đóng ghim.
8. Kết luận
Máy bó thủ công phù hợp khi cần linh hoạt vị trí, sản lượng vừa và nhỏ, ngân sách hạn chế. Máy bó tự động phù hợp với dây chuyền công suất lớn, nơi một máy bó có thể thay thế nhiều người và nhận hàng từ 2–3 máy ghim hoặc dán tự động. Lựa chọn đúng giúp cuối dây chuyền không trở thành điểm nghẽn và chi phí nhân công được kiểm soát.
Cần tư vấn chọn máy bó? Gửi cho PTS các thông tin sau:
- Các máy cần bó hàng phía trước (máy ghim, máy dán, máy in) và mức độ tự động
- Sản lượng mỗi ca, số lượng thùng/tấm mỗi bó
- Kích thước bó lớn nhất – nhỏ nhất
- Mặt bằng khu thành phẩm và yêu cầu về vị trí mối nối, đếm bó (nếu có)
